Geriye dönük yöntemler nelerdir?

Giriş: Psikoloji alanında geriye dönük yöntemler, bireylerin geçmiş deneyimlerini ve düşüncelerini anlamak için kullanılan çeşitli tekniklerdir. Bu yöntemler, insanların içsel süreçlerine ışık tutarak, geçmişteki olayların nasıl algılandığını ve bu algıların günümüzdeki davranış ve tutumları nasıl etkilediğini ortaya koyar. Geriye dönük yöntemlerin kullanımı, araştırmacılara derinlemesine bilgi sağlayarak, bireylerin psikolojik durumlarını ve gelişim süreçlerini daha iyi analiz etme imkanı sunar.

Psikolojide geriye dönük yöntemler arasında 12 örnek şunlardır:

1. İç Gözlem: Bireyin kendi duygularını ve düşüncelerini gözlemleyerek elde ettiği bilgileri araştırmacıya aktarması. 
2. Doğal Gözlem: İncelenen olayların kendi doğal ortamında, müdahalede bulunulmadan gözlemlenmesi. 
3. Sistematik Gözlem: Araştırmacının belirli teknikleri kullanarak olayları gözlemlemesi, görüşme ve gözlem çizelgeleri hazırlaması. 
4. Anket (Tarama): Belli kişilerin veya grupların bir konu üzerindeki duygu, düşünce ve deneyimlerini anlamak için hazırlanan soru listeleri. 
5. Vaka İncelemesi: Bireyin eski yaşantıları, çevresindeki kişiler ve gelişim dosyası gibi derinlemesine araştırma yaparak bilgi elde etme yöntemi. 
6. İlişkisel Yaklaşım: İki değişken arasındaki bağıntıyı korelasyonel ve nedensel karşılaştırma şeklinde inceleme. 
7. Deney: Hipotezlerin test edilmesi için deney grubunda bağımsız değişkenin uygulanması ve bağımlı değişkendeki değişimin gözlemlenmesi. 
8. Geriye Dönük İzleme: Bilişsel görev tamamlandıktan sonra bireyin üst bilişsel etkinlikleri hakkındaki değerlendirmesini alma. 
9. Kaynak İzleme Kararları: Bireyin, verilen cevabın kaynağına ilişkin kararlarını belirleme. 
10. Güven Derecelendirmesi: Geri getirilen cevaba duyulan güvenin değerlendirilmesi. 
11. Yüksek Sesle Düşünme Protokolleri: Katılımcının bilişsel görev sırasında yüksek sesle düşünmesini kaydederek üst bilişsel kararlarını inceleme. 
12. Üst Bilişsel Kararlar: Öğrenme görevi ve ölçüt testin verilmesi gibi işlem basamakları üzerinden üst bilişsel kararların belirlenmesi.